Hermeslezing 2010De culturele klasse: kunst, creativiteit, stedelijkheid
Op 14november 2010 heeft de Amerikaanse kunstenaar Martha Rosler in de Bois‑le‑Duczaal van het Provinciehuis in 's‑Hertogenbosch de derde Hermeslezing uitgesproken.
In haar Hermeslezing sprak Martha Rosler over de maatschappelijke en politieke positie van kunstenaars in de context van Richard Florida's model van de “creatieve klasse” - een model dat steeds vaker en inniger omarmd wordt door lokale bestuurders en politici. Wat betekent het voor de kunst wanneer de aanwezigheid van kunstenaars in een stad of regio vooral wordt gezien als een motor voor economische groei? Kunnen autonome kunstenaars wel floreren binnen de ontwerpgerichte logica van de creatieve industrie? Staat de triomf van de creatieve klasse voor de langverwachte maatschappelijke emancipatie van kunstenaars, of juist voor hun onderwerping aan een instrumentele systematiek?
De Hermeslezing betreft een tweejaarlijkse cyclus van lezingen op het gebied van de beeldende kunst. Een internationaal bekendstaande kunstenaar presenteert een “gesproken essay” over de plaats van de kunst in het culturele en maatschappelijke spanningsveld. Hierbij staat niet zijn of haar eigen werk centraal, maar draait het meer om theoretische en polemische kwesties, zoals: Hoe verhoudt de beeldende kunst zich tot de hedendaagse beeldcultuur? Wat is er nog over van de kritische functie van het kunstenaarschap? Moet de beeldende kunst zich maatschappelijk positioneren of zelfs engageren, en zo ja, hoe? Wat is de toekomst van de beeldende kunst als een zelfstandige discipline met een eigen discours en een specifieke intellectuele traditie? Voor de Hermeslezing worden kunstenaars uitgenodigd die bewezen hebben in staat te zijn tot kritische reflectie van een hoog niveau. Een co-referent zal aansluitend een reactie op de lezing uitspreken. De tekst van de lezing is in gedrukte vorm beschikbaar voor het publiek. De eerste Hermeslezing werd gegeven door de Canadese kunstenaar Jeff Wall en vond plaats op 29 oktober 2006 in het Provinciehuis in 's‑Hertogenbosch. Op dezelfde locatie sprak Liam Gillick op 9 november 2008 de tweede lezing uit.
De organisatie van de lezing geschiedt door de Stichting Hermeslezing. Deze stichting is in 2006 ontstaan uit een samenwerking tussen Hermes, een netwerk van ondernemers in 's‑Hertogenbosch, en de Akademie voor Kunst en Vormgeving/St Joost (Avans Hogeschool), eveneens in 's‑Hertogenbosch. Het lectoraat Beeldende Kunst, onder leiding van lector Camiel van Winkel, verzorgt de redactie van de lezing en adviseert de Stichting Hermeslezing. Het lectoraat is gericht op onderzoek naar de culturele positie en functie van de beeldend kunstenaar. De missie van de Hermeslezing is in de eerste plaats om uit te dragen dat niet alleen critici en theoretici, maar ook kunstenaars zelf in staat zijn om substantieel, in woord en geschrift, bij te dragen aan de theorievorming over beeldende kunst in relatie tot de hedendaagse cultuur. In de tweede plaats wordt beoogd om dit discours weer een nadrukkelijke plaats te geven in het algemene publieke domein of, anders gezegd, in de burgerlijke openbaarheid waar het lange tijd onderdeel van heeft uitgemaakt. Niet alleen de beeldende kunst zelf, maar ook het denken erover is een levende zaak die middenin de maatschappij staat.
|